Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu

Cumhurbaşkanına hakaret suçu kanunumuzda temel hakaret suçu olarak görülmemiş, ayrı bir maddede düzenlenmiştir. Cumhurbaşkanına hakaret suçu TCK 299. maddede düzenlenmiştir. Hakaret suçu TCK’da “Şerefe Karşı Suçlar” bölümünde düzenlenmiş iken, Cumhurbaşkanına hakaret suçu “Devletin Egemenlik Alametlerine ve Organlarının Saygınlığına Karşı Suçlar” bölümünde düzenlenmiştir. Görüldüğü gibi Cumhurbaşkanına hakaret suçu ile korunmak istenen değer Cumhurbaşkanının şeref ve saygınlığı olduğu gibi, aynı zamanda devletin itibarıdır.

Bir fiilin ya da cümlenin Cumhurbaşkanına hakaret suçunu oluşturup oluşturmayacağı tespit edilirken, korunan hukuki değer ile Anayasa ve İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi ile güvence altına alınan “ifade özgürlüğü” arasında denge kurulmalıdır. Uygulamada Cumhurbaşkanına hakaret suçu ile soruşturma başlatılan kişiler genellikle tutuklama tedbiri ile karşı karşıya bırakılmaktadır. Bu durum ifade özgürlüğünü ve adil yargılanma ilkesini ihlal eder niteliktedir. Cumhurbaşkanına hakaret suçunda, eleştiri olarak nitelendirilmesi gereken çoğu ifade maalesef hakaret kapsamında değerlendirilmektedir.

Cumhurbaşkanına hakaret suçunun işlenebilmesi için, hakaret teşkil eden ifadenin, Cumhurbaşkanının görevi dolayısıyla mı yoksa özel hayatıyla mı ilgili olduğunun hiçbir önemi yoktur.

Cumhurbaşkanına hakaret suçunun soruşturulması için şikayet gerekmez, halbuki basit hakaret için mağdurun şikayeti gerekmektedir. Cumhurbaşkanına hakaret suçunun işlendiği bilgisini alan cumhuriyet savcısı doğrudan soruşturma başlatır, ancak kovuşturma aşamasına geçilmesi için Adalet Bakanlığı’nın izni gerekir.

Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu Cezası

Cumhurbaşkanına hakaret eden kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Suçun alenen işlenmesi halinde, verilecek ceza altıda biri oranında artırılır. Cumhurbaşkanına hakaret suçunun cezası, basit hakarete kıyasla daha ağır ceza olarak öngörülmüştür.

Cumhurbaşkanına Gıyapta Hakaret

Basit hakaret suçunun gıyapta işlenebilmesi için, hakaret teşkil eden söz veya davranışın en az 3 kişi tarafından öğrenilmesi gerekir. Yani mağdurun olmadığı bir ortamda mağdura hakaret teşkil eden sözler sarf ediliyorsa, o ortamda sanık hariç en az 3 kişi bulunması gerekir ve bu hususa ihtilat şartı denilir. Ancak Cumhurbaşkanına hakaret suçunun gıyapta işlenebilmesi için ihtilat unsuru aranmaz, dolayısıyla hakaret sayılan sözün bir kişinin dahi yanında işlenebilmesi mümkündür.

İnternet Yoluyla Cumhurbaşkanına Hakaret

Basit hakaret suçu internet üzerinden işlenebileceği gibi, Cumhurbaşkanına hakaret suçu da internet yoluyla işlenebilir. Günümüzde Facebook, İnstagram, Twitter gibi sosyal medya hesapları üzerinden birçok hakaret tehdit suçu işlenmektedir. İnsanların bu mecraları suç ortamı haline getirmesinin sebeplerinden biri de anonim olmanın verdiği cesarettir. Sosyal medya hesapları ve internet üzerinden yayın yapan medya organları insanların fikir ve düşüncelerini ifade edebilmeleri gereken ortamlardır. Bu sebeple özellikle Cumhurbaşkanına hakaret suçu özelinde, ifadenin eleştiri mi yoksa hakaret mi olduğuna dikkat etmek gerekir. İnternet üzerinden işlenen hakaret suçunun alenen işlendiği kabul edilir ve alenen hakaret, cezanın arttırılmasını gerektiren nitelikli haldir. Suçun alenen işlenmesi halinde, verilecek ceza altıda biri oranında artırılır.

Cumhurbaşkanına Hakaret Yargıtay Kararı

Sanığın yukarıda belirtilen tarihlerde kendi facebook sayfasında aynı suç kastıyla ve birden fazla kez Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanını kastettiği açıkça anlaşılacak şekilde; katil, yezit, hapisten korktuğu için zulmeden, teröristleri besleyen gibi doğrudan Cumhurbaşkanını halk nezdinde küçük düşürücü, onur ve saygınlığını zedeleyici, isnatlarda bulunmak suretiyle AİHS ve hukuk düzenimizin koruduğu düşünce özgürlüğü kapsamında kalmayan, anlam ve içerik derinliğinden yoksun, sloganik tarzda aşağılayıcı ve hakaret kastıyla söylenmiş paylaşımlardan ibaret sanığın eyleminin Cumhurbaşkanına hakaret suçunu oluşturacağı gözetilmeden, 5237 Sayılı Kanun’un 299/1-2, 43/1 maddeleri uyarınca sanık hakkında mahkumiyet kararı verilmesi gerekirken beraat kararı verilmesi isabetli değildir (Yargıtay 16. Ceza Dairesi – Karar: 2017/4807).

Aşağıdaki yazılarımızı da okuyabilirsiniz:

Tehdit Suçu ve Cezası

Bank Asya Yargıtay Kararı

Sosya Medya Aracılığıyla Hakaret Suçu

The post Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu ve Cezası first appeared on Avukat Dilber Koyuncu.