Aile konutu; eşlerin bütün yaşamsal faaliyetlerini gerçekleştirdiği ve düzenli yerleşim amacıyla kullandıkları meskendir. Aile konutundan bahsedebilmek için, eşlerin sürekli olarak ve fiilen o evde oturuyor olması gerekir. Aile konutu üzerinde eşler birlikte söz sahibi olmalıdır, bu sebeple 4721 Sayılı Medeni Kanun aile konutu hakkında düzenlemeler getirmiştir.

Aile Konutu Şerhi Nedir?

Aile konutu şerhi Türk Medeni Kanunu’nun 194. Maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

Madde 194- Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz.

Rızayı sağlayamayan veya haklı bir sebep olmadan kendisine rıza verilmeyen eş, hâkimin müdahalesini isteyebilir.

Aile konutu olarak özgülenen taşınmaz malın maliki olmayan eş, tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmesini tapu müdürlüğünden isteyebilir.

Aile konutu eşlerden biri tarafından kira ile sağlanmışsa, sözleşmenin tarafı olmayan eş, kiralayana yapacağı bildirimle sözleşmenin tarafı hâline gelir ve bildirimde bulunan eş diğeri ile müteselsilen sorumlu olur.

Medeni Kanun aile ve aile bireylerini kötüniyetli davranışlara karşı korumak için aile konutunu düzenleme altına almıştır. Boşanma davalarında sıkça gördüğümüz üzere, aile konutu niteliğine sahip evde oturan eşlerden biri, boşanma sürecinde diğerinin evden çıkarılması için ev kendisine ait ise satabilmekte, kiralık ise de kira sözleşmesini tek taraflı olarak feshedebilmektedir, bu durum malik olmayan eşin ve çocukların mağduriyetine yol açar. Tapuda konulacak aile konutu şerhi ile bu gibi durumların önüne geçilebilir.

Aile konutu şerhi ile ev kiralık ise, kira sözleşmesini feshetmek için her iki eşin de imzası gerekecektir. Eğer aile konutu olarak kullanılan ev taraflardan birinin mülkiyetinde ise, malik olan eş, diğer eşin rızası olmadıkça evi satamayacak, ev üzerine sınırlamalar getiremeyecektir. Aile konutu şerhinin kaldırılması farklı bir yazımızda ele alınmış olup, okumak için tıklayınız.

Aile Konutu Şerhi Verilebilmesinin Şartları Nelerdir?

İlk olarak eşlerin yaşamsal faaliyetini sürdürmek ve düzenli yerleşmek amacıyla kullanılan bir ev olması gerekmektedir. Eşler fiilen bu evde yaşamalı, dışarıdan objektif olarak bakıldığında o evde ikamet edildiği anlaşılabilmelidir.

İkincil nitelikte bulunan konut aile konutu olarak değerlendirilemez, dolayısıyla sürekli olarak oturulmayan eve aile konut şerhi de verilemeyecektir. Örneğin, tatil amacıyla gidilen yazlık ev, dağ evi, yayla evi gibi taşınmazlar için aile konutu şerhi konulması istenemez, ancak TMK 199 şartları oluşmuş ise tasarruf yetkisinin sınırlandırılması istenebilir. Tapuda tarla ya da arsa görünen taşınmazın üzerinde aile konutu şerhi konulabilmesi ise tartışmalıdır. Yargıtay’a göre; her somut durum ayrı değerlendirilmeli, yapılacak keşif ile aile konutu olarak kullanılan bir bölüm olduğunun tespiti halinde, o bölüm için aile konutu şerhi verilmelidir.

Ailenin birlikte oturduğu ev üzerine aile konutu şerhi konulabilmesi için, tarafların resmi olarak evli olması gerekir. İmam nikahı ya da birlikte yaşama durumunda aile konutu şerhi talep edilemez.

Eğer ortak konut üzerinde eşlerin paylı mülkiyeti var ise, aile konutu şerhi verilmesine gerek yoktur. Zira bu durumda zaten eşler taşınmaz üzerinde diğeri olmadan tasarrufta bulunamayacaktır.

Boşanma Davalarında Aile Konutu Şerhi

Boşanma davası açılmadan önce aile konutu üzerinde aile konutu şerhi konulmamışsa, açılan boşanma davasında aile konutu şerhi verilmesi hakimden istenebilir. Talep ile mahkeme tarafından tapu müdürlüğüne müzekkere yazılarak aile konutu şerhi konulması sağlanabilir.

Boşanma davalarında malik olan kötüniyetli eş, diğer eşi mağdur etmek için, dava süresi içerisinde müşterek konutu satabilmekte ya da müşterek konut kiralık ise, kira sözleşmesini feshedebilmektedir. Bu gibi durumların önüne geçebilmek için mahkemeden, aile konutu şerhi konulması istenebilir.

Boşanma davası süresi içerisinde talep edilen aile konutu şerhi talebi boşanma davasının ferisi niteliğinde olmadığı için ayrı harca tabidir.

Aile konutu şerhi evlilik süresince geçerlidir. Evlilik birliğine ya da birlikte yaşamaya ara verilmesi durumunda konutun aile konutu niteliği devam edecektir. Ancak boşanma kararının verilmesi ile aile konutu şerhi işlevini yitireceğinden dolayı aile konutu şerhinin kaldırılması istenebilir. Eşler boşanma davası sona erdikten sonra ortak konutta kimin oturacağını kararlaştırabilir. Eğer kararlaştırılmamış ise durum ve koşullara göre hakim karar verir.

Ölüm Halinde Aile Konutu Şerhi Sona Erer mi?

Aile kurumu , Medeni Kanun’un çeşitli maddelerinde korunmuştur. Medeni Kanun’un 240, 255, 279, 591 ve 652. Maddelerinde aile konutu ve aile bireyleri dolaylı olarak koruma altına alınmıştır. Şöyle ki; sağ kalan eş, aile konutunun mülkiyetinin, intifa hakkının, oturma hakkının miras payına veya tasfiye alacağına mahsuben kendisine özgülenmesini talep edebilir.

Aile Konutu Şerhi Olan Ev İcra Yoluyla Satılabilir mi?

Aile konutu sadece eşleri birbirine karşı koruma altına alır. Dolayısıyla alacaklı olan üçüncü kişilere karşı aile konutu şerhi bir koruma alanı yaratmayacaktır. Aile konutu şerhi olan ev icra kanalıyla satılabilir. Zira buradaki satış iradi değil cebri satıştır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun aşağıdaki kararı da bu duruma örnektir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2017/2710 E. 2017/1721 K. sayılı ilamına göre;

… tarafından açılan ihalenin feshi davasının da reddedilerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
TMK’nın 705. maddesine ilişkin düzenleme dikkate alındığında cebri icra ile yapılan satışlarda mülkiyet tescilden önce alıcıya geçmektedir. Dolayısıyla dava tarihi itibariyle aile konutu olarak kullanıldığı ileri sürülen taşınmaz iradi olmayan bir tasarruf sonucu aile konutu niteliğini yitirmiş duruma gelmektedir. Bu durumda TMK’nın 194. maddesi uyarınca işlem diğer eşin rızasına bağlı olmaktan çıkmış ve davacının aile konutu korumasından yararlanma olasılığı kalmamıştır.
Hâl böyle olunca yerel mahkemece Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Aile konutu şerhi konulurken avukat aracılığıyla çalışmak faydanıza olacaktır. Zira bu işlemler ivedi yapılması gereken işlemlerdir, prosedür anlamında sorunlar yaşandığı takdirde maddi manevi kayıplara sebebiyet verilebilir.

Aile konutu şerhi ve Aile Hukuku’ndan kaynaklı diğer uyuşmazlıklar için iletişime geçiniz.

Aşağıdaki yazılarımızı da okuyabilirsiniz:

Tahliye Taahhüdü Nasıl İptal Edilir?

Aile Konutu Şerhi Nasıl Kaldırılır?

The post Aile Konutu Şerhi Nedir? Aile Konutu Şerhi Nasıl Konulur? first appeared on Avukat Dilber Koyuncu.

Aile Konutu Nedir?

Aile konutu; eşlerin yaşamsal faaliyetlerini devam ettirdiği, acı tatlı günlerini geçirdiği ve bu doğrultuda yaşantısına yön verdiği alan olarak tanımlanmıştır. Aile konutu tektir, eşlerin birden fazla aile konutuna sahip olması kanuni olarak mümkün değildir. Aile konutu Medeni Kanun 194. Maddesinde düzenlenmiştir.

“Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz.

Rızayı sağlayamayan veya haklı bir sebep olmadan kendisine rıza verilmeyen eş, hâkimin müdahalesini isteyebilir.

Aile konutu olarak özgülenen taşınmaz malın maliki olmayan eş, tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmesini tapu müdürlüğünden isteyebilir.

Aile konutu eşlerden biri tarafından kira ile sağlanmışsa, sözleşmenin tarafı olmayan eş, kiralayana yapacağı bildirimle sözleşmenin tarafı hâline gelir ve bildirimde bulunan eş diğeri ile müteselsilen sorumlu olur.”

Bir konutun aile konutu niteliğini kazanması için, tapuya şerh verilmesi şart değildir. Tapuya şerh verilmeyen, ancak ailenin yaşamsal faaliyetlerini devam ettirdiği konut da aile konutu niteliğindedir. Ancak konutun aile konutu olduğunun tapuya şerh verilmesi, malik olmayan eşe güvence sağlar. Şöyle ki; tapuda aile konutunun sahibi olarak görünen eş, konutta aile konutu şerhi varsa, bu evi diğer eşin rızası olmadan devredemez ve ipotek gibi haklar tesis edemez. Eğer aile konutu olarak oturulan ev kira ise, sözleşmenin tarafı olmayan eş, kiralayana yapacağı bildirimle sözleşmenin tarafı haline gelir.

Aile Konutu Şerhi Nasıl Konulur 2019

Aile konutu olarak özgülenen taşınmaz malın maliki olmayan eş, tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmesini tapu müdürlüğünden isteyebilir. Aile konutu şerhi için gerekli belgeler; aile konutunun bulunduğu yerdeki muhtarlıktan alınacak ikametgah belgesi, nüfus kayıt örneği ve evlilik cüzdanıdır. Malik olmayan eş, bu evraklar ile beraber tapu müdürlüğüne giderek aile konutu şerhi konulmasını talep edebilir. Tapu müdürlüğü gerekli incelemeyi yapacak ve eksik evrak olmaması halinde konut için aile konutu olduğuna dair şerh konulmasına karar verecektir.

Aile konutu tektir. İkincil nitelikte bulunan, yazlık ev, bağ evi, yayla evi gibi yerler aile konutu olarak değerlendirilemez ve aile konutu şerhi konulması istenemez. Ancak diğer eşin tasarruf yetkisinin sınırlandırılması istenebilir. Tapuda tarla ya da arsa görünen taşınmazın üzerinde aile konutu şerhi konulabilmesi ise tartışmalıdır. Yargıtay’a göre; her somut durum ayrı değerlendirilmeli, yapılacak keşif ile aile konutu olarak kullanılan bir bölüm olduğunun tespiti halinde, o bölüm için aile konutu şerhi verilmelidir.

Eşlerden birinin ya da her ikisinin mülkiyetinde bulunan, ancak oturulmayan ev aile konutu olarak değerlendirilemez. Dolayısıyla oturulmayan eve aile konutu şerhi konulamaz.

Aile konutu eşlerin yaşamsal faaliyetlerini devam ettirdikleri yerdir. Aile konutu şerhi konulması için başvuran eşin, diğer eşle resmi nikah ile evli olması gereklidir, dini nikah ya da birliktelikler aile kavramı içerisinde değerlendirilmediği için aile konutu şerhi konulması da söz konusu olmayacaktır.

Boşanma Davalarında Aile Konutu Şerhi

Eşler boşanma davası açılmadan önce, tapuya aile konutu şerhi işletmemiş olabilir. Malik olmayan eş, boşanma davası açıldığı takdirde de aile konutu şerhi konulmasını mahkemeden talep edebilir. Boşanma davalarında sık görüldüğü üzere aile konutunun sahibi eş, diğer eşi mağdur etmek için bilgisi olmaksızın evi satabilmekte ya da kira sözleşmesini feshedebilmektedir. Bu durum diğer eşin mağduriyetine sebep olmaktadır. Böyle sorunlarla karşılaşmamak adına izlenilmesi gereken yol, mahkemeden aile konutu şerhi konulmasını talep etmektir. Mahkeme talep üzerine tapuya müzekkere yazarak aile konutu şerhinin konulmasını sağlayacaktır.

Aile Konutu Şerhi Ne Zaman Son Bulur?

Aile konutuna ilişkin koruma evlilik devam ettiği süre içerisinde devam eder. Evliliğin boşanma, ölüm ya da iptali gibi durumlarda ile konutu özelliği de son bulur. Boşanma ile aile konutu şerhi kalkar mı? Boşanma halinde taraflar arasında anlaşma varsa anlaşma hükümleri, yoksa yasal mal rejimi dikkate alınır. Eşlerin oturdukları ev kira ise, boşandıktan sonra aile konutunda kimin oturacağına mahkeme, tarafların ekonomik durumuna göre karar verir.

Miras kalan eve aile konutu şerhi konulur mu? Ölüm halinde sağ kalan eş, aile konutunun mülkiyetinin, intifa hakkının, oturma hakkının miras payına veya tasfiye alacağına mahsuben kendisine özgülenmesini talep edebilir.

Aile konutu şerhi işlemlerini taraflar bizzat yapabilir, ancak maddi manevi sorun yaşamamanız adına avukat yardımı ile takibini yapmanızı tavsiye ederiz.

Aile konutu şerhi ve Aile Hukukundan kaynaklı diğer uyuşmazlıklar için iletişime geçiniz.

Aşağıdaki yazılarımızı da okuyabilirsiniz :

İpoteğin Fekki (Kaldırılması) Nasıl Olur?

Eşten Habersiz Kredi Çekmek Boşanma Sebebidir

Aile Konutu Şerhi Nedir? Aile Konutu Şerhi Nasıl Konulur?

The post Aile Konutu Şerhi first appeared on Avukat Dilber Koyuncu.