Yargıtay 2. Hukuk Dairesi

2014/23740 E.  ,  2015/12031 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu İptali ve Tescil

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davacı tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Dava konusu taşınmazın üzerinde bulunan binanın giriş katının “aile konutu” olduğu hususunda taraflar arasında bir çekişme bulunmamaktadır. Aile konutu niteliğindeki bu taşınmazın, Türk Medeni Kanunu’nun 194/1. maddesi gereğince hak sahibi (koca) tarafından davacı eşin açık rızası alınmadan, davalı … Tekstil Ltd. Şti. ne 17.11.2008 tarihinde satıldığı, davacı kadın tarafından söz konusu şirket aleyhine … 1. Aile Mahkemesinin E. 2009/1020 sayılı dosyasında tapu iptali ve tescil istemiyle dava açıldıktan çok kısa bir süre sonra ise davalı şirket tarafından şirket çalışanı …’a 07.01.2010 tarihinde satıldığı yapılan soruşturma ve toplanan delillerden anlaşılmaktadır. Davalılardan … Tekstil Ltd. Şti. ve … iyi niyetli olduklarını savunmuşlardır. Davalı şirket 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nu hükümlerine tabi tacirdir (m. 124 vd.). Her tacir ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli hareket etmekle yükümlüdür (e.TTK m.20/2, 6102 s. TTK.m.18/2). Bu yükümlülüğü satın aldığı taşınmazın hukuki ve fiili durumunu bilmeyi de gerektirir. Başka bir ifade ile, taşınmazın tapu kütüğünde aile konutu olduğuna dair şerh bulunmasa bile taşınmazın “aile konutu” ve kendisiyle akdi ilişkiye giren şahsın evli olduğunu bilebilecek durumdadır. Bu özeni göstermemiş ise iyi niyet iddiasında bulunamaz (TMK.m.3/2). Vakıa ve karinelerden iyi niyet iddiasında bulunamayacak durumu belirmiş olanın kötü niyetli olduğunun diğer tarafça ispat edilmesine de lüzum yoktur. Şirket çalışanı …’ın da şirket yetkilisi …’nun şoförü olduğu, ilk satış işlemi de dahil olmak üzere bizzat bulunmak suretiyle taşınmazın niteliği ve satışı ile ilgili bilgi sahibi bulunduğu, davacı tarafından … 1. Aile Mahkemesinin E.2009/1020 sayılı dosyasında davalı şirket aleyhine tapu iptali ve tescil istemiyle dava açıldıktan çok kısa bir süre sonra taşınmazın bu kişiye satış işleminin yapıldığı ve keşif sırasında dava konusu taşınmazda bulunan kiracının ev sahibi olarak davalı şirket yetkilisi … ismini beyan ettiği anlaşıldığından, iyi niyetli olduğundan söz edilemez. Gerçekleşen bu hukuki duruma göre davacının açık rızası alınmadan tesis edilen satış sebebiyle davalı …’ın kazanımı korunamaz. O halde, isteğin kabulü ile dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan binanın giriş katı ile ilgili tapunun iptaline ve davalı koca adına tapuya tesciline karar vermek gerekirken, davalıların kötü niyetinin kanıtlanamadığı ve tapuda aile konutu şerhi bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi. 08.06.2015 (Pzt.)

KARŞI OY YAZISI

Türk Medeni Kanunu, iyi niyetli olmayan üçüncü kişilere karşı yolsuz tescilin düzeltilmesini isteme hakkını, taşınmaz üzerinde ayni hakkı zedelenen kişiye tanımıştır (TMK. m. 1024/3). Şu halde, taşınmaz üzerinde ayni veya sınırlı ayni hak sahibi bulunmayan, şahsi hak sahiplerinin tescilin yolsuzluğunu ileri sürerek düzeltme davası açma hakları yasal olarak yoktur. Davacının taşınmaz üzerinde ayni bir hakkı bulunmamaktadır. O sadece, ilk devir işlemine rızası gereken eş olup, rızanın yokluğu, bu devir işlemini geçersiz kılar ise de, sonraki devirler üzerinde etkili değildir. İlk devir için aranan “açık rıza” “eş tasarrufu” niteliğinde olmayan sonraki devirler için aranmaz. Olayda, davacının eşi, “aile konutunu” davacının “olurunu” almadan, 17.11.2008 tarihinde … Tekstil Ldt. Şti.’ne devretmiş, devralan şirket de, taşınmazı daha sonra 7.1.2010 tarihinde …’e satmıştır. Üçüncü kişi …’in iyi niyetli olmaması da, taşınmaz üzerinde ayni hakkı bulunmayan davacıya yolsuz tescilin düzeltilmesi hakkını vermez. Davanın reddi, bu sebeple sonucu bakımından doğrudur. Yerel mahkeme kararının açıklanan sebeple onanması gerektiği düşüncesiyle sayın çoğunluğun bozma görüşüne iştirak etmiyorum.

The post Aile Konutunun Eşin Rızası Olmaksızın Satılması first appeared on Avukat Dilber Koyuncu.

Aile konutu; eşlerin bütün yaşamsal faaliyetlerini gerçekleştirdiği ve düzenli yerleşim amacıyla kullandıkları mesken olarak tanımlanabilir. Aile konutu, eşlerin oturdukları evdir, eşlerden birinin ya da her ikisinin mülkiyetinde olan ancak oturmadıkları veya kiraya verdikleri ev aile konutu olarak değerlendirilemez. Aile konutu şerhi, taşınmazın sahibi olmayan eşi, taşınmazın sahibi olan eşe karşı koruyan şerhtir.

Aile konutu şerhi Medeni Kanun 194. Maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz. Rızayı sağlayamayan veya haklı bir sebep olmadan kendisine rıza verilmeyen eş, hakimin müdahalesini isteyebilir. Aile konutu olarak özgülenen taşınmaz malın maliki olmayan eş, tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmesini tapu müdürlüğünden isteyebilir. Aile konutu eşlerden biri tarafından kira ile sağlanmışsa, sözleşmenin tarafı olmayan eş, kiralayana yapacağı bildirimle sözleşmenin tarafı haline gelir ve bildirimde bulunan eş diğeri ile müteselsilen sorumlu olur.

Aile konutu şerhi ilgili tapudan talep edilir. Eğer boşanma davası açıldığında tapuda önceden konulmuş aile konutu şerhi bulunmuyorsa mahkemeden de aile konutu şerhi konulması istenir.

Aile Konutu Şerhi Hangi Hallerde Kaldırılır?

• Aile konutu şerhi taşınmazın sahibi olmayan eşin talebi ile tapuya işlenmiş ise, yine aynı eşin talebi ile kaldırılabilir.
• Eğer şerh her iki eşin de birlikte talebi ile işlenmiş ise, yine iki eşin talebi ile kaldırılabilir.
• Taşınmazın sahibi olan eşin talebi ile şerh işlenmiş ise, lehine şerh verilen yani taşınmazın sahibi olmayan eşin talebi ile kaldırılabilir.
• Eşlerin taşınmazın üzerindeki hakkı elbirliği ile mülkiyet ise; şerh bir eşin talebi ile konulmuşsa birlikte başvurarak ya da şerh konulmasını talep eden eşin talebi doğrultusunda aile konutu şerhi kaldırılabilir.
• Eşlerden birinin vefatı halinde, sağ kalan eş aile konutu şerhinin tapudan kaldırılmasını isteyebilir.
• Aile konutu şerhi boşanma davası kesinleşene kadar koruma sağlar. Boşanma davası açılmış ve kesinleşmiş ise kesinleşme şerhi ve gerekçeli karar ile aile konutu şerhi kaldırılabilir.
• Aile konutu şerhinin kaldırılması davası açılmış ise, bu davanın kabulü kararı ile de aile konutu şerhi kaldırılabilir.
• Aile konutu değişmiş ise, yani taraflar taşınmış ise yeni aile konutu edinildiğine dair kaydın getirilmesi ile de aile konutu şerhi kaldırılabilir.

Görüldüğü gibi aile konutu şerhi farklı durumların ortaya çıkması halinde kaldırılabilir. Aile konutu şerhi tarafları birbirine karşı koruma alanı yaratır. Tarafların boşanması halinde aile konutu söz konusu olmayacağından dolayı koruma alanı sadece, evlilik süresi içerisinde geçerlidir. Boşanma davası görülmüş ve kesinleşmiş ise aile konutu şerhi kaldırılır.

Aile konutu şerhi hakkında detaylı bilgi için avukatlık büromuzla irtibata geçiniz.

Aşağıdaki yazılarımızı da okuyabilirsiniz:

Tapuya Başvuru Yapılmadan Aile Konutu Şerhi Davası Açılmasında Hukuki Yarar

Aile Konutu Şerhi

Aldatma (Zina) Nedeniyle Boşanma Davası

The post Aile Konutu Şerhi Nasıl Kaldırılır? first appeared on Avukat Dilber Koyuncu.

“Aile konutu olarak özgülenen taşınmaz malın maliki olmayan eş, tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmesini tapu müdürlüğünden isteyebilir.”

Aile konutu için tapu kütüğüne şerh konulmasını isteyen eş, ilgili tapu müdürlüğüne başvuru yapmalıdır. Tapu müdürlüğüne başvuru yapmaksızın dava açılmasında hukuki yarar bulunmamaktadır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi

2018/3963 E. , 2018/13802 K.

“İçtihat Metni

MAHKEMESİ : Aile Mahkemesi
DAVA TÜRÜ  : Tapu İptali ve Tescil – Aile Konutu Şerhi Konulması

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı-davacı … Akay tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
1-Davacı-davalı kadın tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulması talebinde bulunmuş, bu dava 14.5.2015 tarihinde açılmıştır. Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesinin üçüncü fıkrası, 06.02.2014 tarihli 6518 sayılı Kanun’la değiştirilmiş, yapılan değişiklikle, aile konutu olarak özgülenen taşınmaz malın maliki olmayan eşin, tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmesini, tapu müdürlüğünden isteyebileceği kabul edilmiştir. Bu değişiklik 6518 sayılı 19.02.2014 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanmakla aynı tarihte yürürlüğe girmiştir. Anılan yasal değişiklikten sonra, tapu müdürlüğünün, talebi hukuken veya fiilen yerine getirmediği belgelendirilmedikçe, malik olmayan eşin tapu kütüğüne konutla ilgili şerh konulmasını doğrudan dava yoluyla istemekte artık hukuki yararı yoktur. Çünkü aynı sonucu tapu müdürlüğüne yapacağı başvuruyla elde etmesi imkan dahilindedir. Davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması, dava şartı (HMK m. 114/1-h) olup, davanın her aşamasında ileri sürülüp sürülmediğine bakılmaksızın hakim tarafından kendiliğinden gözetilir (HMK m. 115/1). O halde, davanın hukuki yarar bulunmadığından reddine karar verilmesi gerekirken, bu husus nazara alınmadan kabulüne karar verilmesi doğru bulunmamış ve bozmayı gerektirmiştir.
2-Davacı-davalı kadın tarafından açılan tapu iptal ve tescil davasının kabulüne karar verilmiştir. Aile konutunun, hak sahibi eş tarafından devri ve konut üzerindeki hakların sınırlandırılması, diğer eşin açık rızasına bağlıdır (TMK m. 194). Bu rıza alınmadan konutla ilgili yapılan tasarruf işlemi geçersizdir. Bu geçersizliği, rızası gereken eş konutun bu vasfını devam ettirmesi koşuluyla evlilik birliği süresince ileri sürebilir. Evlilik, boşanma yahut da iptal kararıyla sona ermiş ise, Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesinin “aile konutuna” sağladığı koruma sona erer, diğer eşin rızası alınmadan yapılan tasarruf işlemi yapıldığı andan itibaren geçerlilik kazanır. Toplanan delillerden, tarafların 03.01.2018 tarihinde kesinleşen kararla boşandıkları anlaşılmaktadır. Evlilik boşanma ile sona erdiğine göre dava konusu taşınmaz aile konutu olma niteliğini kaybetmiştir. Bu husus gözetilerek konusuz kalan tapu iptal ve tescil davası hakkında “karar verilmesine yer olmadığına” dair karar vermek ve yargılama giderleri ile vekalet ücretini, dava tarihi itibariyle tarafların haklılık durumları dikkate alınarak, tayin ve takdir etmek üzere hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
3-Davalı-davacı … … birleşen davasında tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulması talebinde bulunmuş, birleşen dava 18.11.2015 tarihinde açılmıştır. Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesinin üçüncü fıkrası, 06.02.2014 tarihli 6518 sayılı Kanun’la değiştirilmiş, yapılan değişiklikle, aile konutu olarak özgülenen taşınmaz malın maliki olmayan eşin, tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmesini, tapu müdürlüğünden
isteyebileceği kabul edilmiştir. Bu değişiklik 6518 sayılı 19.02.2014 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanmakla aynı tarihte yürürlüğe girmiştir. Anılan yasal değişiklikten sonra, tapu müdürlüğünün, talebi hukuken veya fiilen yerine getirmediği belgelendirilmedikçe, malik olmayan eşin tapu kütüğüne konutla ilgili şerh konulmasını doğrudan dava yoluyla istemekte artık hukuki yararı yoktur. Çünkü aynı sonucu tapu müdürlüğüne yapacağı başvuruyla elde etmesi imkan dahilindedir. Davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması, dava şartı (HMK m. 114/1-h) olup, davanın her aşamasında ileri sürülüp sürülmediğine bakılmaksızın hakim tarafından kendiliğinden gözetilir (HMK m. 115/1). O halde, birleşen davanın hukuki yarar bulunmadığından reddine karar verilmesi gerekirken, bu husus nazara alınmadan esastan ret hükmü kurulması bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda 1., 2. ve 3. bentlerde gösterilen sebeplerle BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 29.11.2018 (Per.)

Aşağıdaki yazılarımızı da okuyabilirsiniz:

Aile Konutu Şerhi Nasıl Kaldırılır?

Aile Konutu Şerhi Nedir? Aile Konutu Şerhi Nasıl Konulur?

The post Tapuya Başvuru Yapılmadan Aile Konutu Şerhi Davası Açılmasında Hukuki Yarar first appeared on Avukat Dilber Koyuncu.

Aile Konutu Nedir?

Aile konutu; eşlerin yaşamsal faaliyetlerini devam ettirdiği, acı tatlı günlerini geçirdiği ve bu doğrultuda yaşantısına yön verdiği alan olarak tanımlanmıştır. Aile konutu tektir, eşlerin birden fazla aile konutuna sahip olması kanuni olarak mümkün değildir. Aile konutu Medeni Kanun 194. Maddesinde düzenlenmiştir.

“Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz.

Rızayı sağlayamayan veya haklı bir sebep olmadan kendisine rıza verilmeyen eş, hâkimin müdahalesini isteyebilir.

Aile konutu olarak özgülenen taşınmaz malın maliki olmayan eş, tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmesini tapu müdürlüğünden isteyebilir.

Aile konutu eşlerden biri tarafından kira ile sağlanmışsa, sözleşmenin tarafı olmayan eş, kiralayana yapacağı bildirimle sözleşmenin tarafı hâline gelir ve bildirimde bulunan eş diğeri ile müteselsilen sorumlu olur.”

Bir konutun aile konutu niteliğini kazanması için, tapuya şerh verilmesi şart değildir. Tapuya şerh verilmeyen, ancak ailenin yaşamsal faaliyetlerini devam ettirdiği konut da aile konutu niteliğindedir. Ancak konutun aile konutu olduğunun tapuya şerh verilmesi, malik olmayan eşe güvence sağlar. Şöyle ki; tapuda aile konutunun sahibi olarak görünen eş, konutta aile konutu şerhi varsa, bu evi diğer eşin rızası olmadan devredemez ve ipotek gibi haklar tesis edemez. Eğer aile konutu olarak oturulan ev kira ise, sözleşmenin tarafı olmayan eş, kiralayana yapacağı bildirimle sözleşmenin tarafı haline gelir.

Aile Konutu Şerhi Nasıl Konulur 2019

Aile konutu olarak özgülenen taşınmaz malın maliki olmayan eş, tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmesini tapu müdürlüğünden isteyebilir. Aile konutu şerhi için gerekli belgeler; aile konutunun bulunduğu yerdeki muhtarlıktan alınacak ikametgah belgesi, nüfus kayıt örneği ve evlilik cüzdanıdır. Malik olmayan eş, bu evraklar ile beraber tapu müdürlüğüne giderek aile konutu şerhi konulmasını talep edebilir. Tapu müdürlüğü gerekli incelemeyi yapacak ve eksik evrak olmaması halinde konut için aile konutu olduğuna dair şerh konulmasına karar verecektir.

Aile konutu tektir. İkincil nitelikte bulunan, yazlık ev, bağ evi, yayla evi gibi yerler aile konutu olarak değerlendirilemez ve aile konutu şerhi konulması istenemez. Ancak diğer eşin tasarruf yetkisinin sınırlandırılması istenebilir. Tapuda tarla ya da arsa görünen taşınmazın üzerinde aile konutu şerhi konulabilmesi ise tartışmalıdır. Yargıtay’a göre; her somut durum ayrı değerlendirilmeli, yapılacak keşif ile aile konutu olarak kullanılan bir bölüm olduğunun tespiti halinde, o bölüm için aile konutu şerhi verilmelidir.

Eşlerden birinin ya da her ikisinin mülkiyetinde bulunan, ancak oturulmayan ev aile konutu olarak değerlendirilemez. Dolayısıyla oturulmayan eve aile konutu şerhi konulamaz.

Aile konutu eşlerin yaşamsal faaliyetlerini devam ettirdikleri yerdir. Aile konutu şerhi konulması için başvuran eşin, diğer eşle resmi nikah ile evli olması gereklidir, dini nikah ya da birliktelikler aile kavramı içerisinde değerlendirilmediği için aile konutu şerhi konulması da söz konusu olmayacaktır.

Boşanma Davalarında Aile Konutu Şerhi

Eşler boşanma davası açılmadan önce, tapuya aile konutu şerhi işletmemiş olabilir. Malik olmayan eş, boşanma davası açıldığı takdirde de aile konutu şerhi konulmasını mahkemeden talep edebilir. Boşanma davalarında sık görüldüğü üzere aile konutunun sahibi eş, diğer eşi mağdur etmek için bilgisi olmaksızın evi satabilmekte ya da kira sözleşmesini feshedebilmektedir. Bu durum diğer eşin mağduriyetine sebep olmaktadır. Böyle sorunlarla karşılaşmamak adına izlenilmesi gereken yol, mahkemeden aile konutu şerhi konulmasını talep etmektir. Mahkeme talep üzerine tapuya müzekkere yazarak aile konutu şerhinin konulmasını sağlayacaktır.

Aile Konutu Şerhi Ne Zaman Son Bulur?

Aile konutuna ilişkin koruma evlilik devam ettiği süre içerisinde devam eder. Evliliğin boşanma, ölüm ya da iptali gibi durumlarda ile konutu özelliği de son bulur. Boşanma ile aile konutu şerhi kalkar mı? Boşanma halinde taraflar arasında anlaşma varsa anlaşma hükümleri, yoksa yasal mal rejimi dikkate alınır. Eşlerin oturdukları ev kira ise, boşandıktan sonra aile konutunda kimin oturacağına mahkeme, tarafların ekonomik durumuna göre karar verir.

Miras kalan eve aile konutu şerhi konulur mu? Ölüm halinde sağ kalan eş, aile konutunun mülkiyetinin, intifa hakkının, oturma hakkının miras payına veya tasfiye alacağına mahsuben kendisine özgülenmesini talep edebilir.

Aile konutu şerhi işlemlerini taraflar bizzat yapabilir, ancak maddi manevi sorun yaşamamanız adına avukat yardımı ile takibini yapmanızı tavsiye ederiz.

Aile konutu şerhi ve Aile Hukukundan kaynaklı diğer uyuşmazlıklar için iletişime geçiniz.

Aşağıdaki yazılarımızı da okuyabilirsiniz :

İpoteğin Fekki (Kaldırılması) Nasıl Olur?

Eşten Habersiz Kredi Çekmek Boşanma Sebebidir

Aile Konutu Şerhi Nedir? Aile Konutu Şerhi Nasıl Konulur?

The post Aile Konutu Şerhi first appeared on Avukat Dilber Koyuncu.